جوشکاری , تست غیر مخرب و بازرسی جوش

آزمون مایع نافذ (بازرسی PT)
نویسنده : ابوذر کیانپور - ساعت ٤:٢٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢۳ خرداد ،۱۳٩۱
 

یکی از روشهای تشخیص ناپیوستگی ها یاعیوب سطحی در فلزات، بازرسی PT یا مایع نافذ می باشد. بازرسی به روش PT یکی از معمول ترین روش های آزمایش های غیرمخرب بشمار می آید که با مهارت و هزینه کمی نسبت به سایر آزمایش های غیرمخرب می توان آن را انجام داد.

 ترکهای سطحی و منافذی که با چشم عادی قابل رویت نمی باشند بوسیله آزمون مایع نافذ (PT) شناسایی میشوند. این روش در شناسایی منافذ جوش کاربرد فراوانی دارد. قابل ذکر است که فولادهای آستنیتیک (همچون استنلس استیل 316) و فلزات غیر آهنی که از روش ذرات مغناطیسی (MT) نمیتوان آنها را تست نمود از روش مایع نافذ ارزیابی میشوند.

آزمون مایع نافذ را به دو طریق ، با استفاده از رنگ مرئی و فلورسنت میتوان انجام داد.بدین صورت که ابتدا سطح قطعه مورد نظر را تمیز و خشک مینماییم (سطح باید عاری از هرگونه شی خارجی مثل براده ها باشد تا مایع نافذ بخوبی داخل ترکها نفوذ نماید.)

سپس بوسیله مایع نافذ(penetrant) سطح موردنظر را می پوشانیم که میتوان این عمل را با اسپری نمودن نافذ و یا غوطه ور ساختن قطعه درون نافذ انجام داد.بر اثر خاصیت مویینگی نافذ به درون ترکها نفوذ میکند و برای اینکه از نفوذ آن اطمینان حاصل نماییم مدتی را صبر کرده(حدود 30 دقیقه) و سپس ماده نافذ اضافی را از روی سطح پاک میکنیم.

ظاهر کننده (Developer) که پودر سفید رنگی میباشد را روی سطح فوق اسپری میکنیم . ظاهر کننده باعث میشود مایع نافذ از ترکها بیرون کشیده شود و درنتیجه رنگ بر روی سطح پس میزند.

سپس بوسیله بازرسی چشمی تحت نور سفید (در صورت استفاده از رنگ مرئی) و یا نور ماورابنفش (در صورت استفاده از رنگ فلورسنتی) نشانه های رنگی ایجاد شده را مشاهده نموده و محل عیوب و ترکها مشخص میگردد.

در حقیقت برای انجام این تست نیاز به 3 اسپری نافذ، ظاهرکننده و پاک کننده داریم.

یکی از برندهای تجاری معروف تامین کننده این اسپری ها (افشانه ها) شرکت MAGNAFLUX می باشد.

 استفاده های عمومی:

شناسایی و تشخیص محل عیوب سطحی در مواد بدون خلل و فرج

 

کاربردها:

شناسایی ترک و منفذ در جوش

شناسایی عیوب سطحی در ریخته گری

شناسایی ترک ناشی از خستگی در اجسام تحت تنش

 

محدودیتها:

جسم باید تقریبا سطح غیر متخلخل و صافی داشته باشد.

 

زمان تخمینی جهت ارزیابی:

کمتر از یک ساعت

 

نکته: مطابق استاندارد ASME Sec VIII، تایید صلاحیت بازرسان PT بایستی بر اساس ASNT SNT-TC-1A صورت گیرد. همچنین روش انجام تست PT یا مرجع اصلی آن در ASME Sec V می باشد. در حقیقت بررسی و تایید دستورالعمل PT  برای تجهیزاتی که مطابق استاندارد ASME ساخته می شوند بر اساس ASME Sec V می باشد.